In september 2026 start de pilot ‘De Reis naar je Rijbewijs’, een praktijkonderzoek naar het werken met het nieuwe nationaal leerplan rijopleiding B. De pilot wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en vormt een belangrijke stap binnen het programma ‘Van Rijles naar Rijonderwijs’. Het doel is om de kwaliteit van het rijonderwijs verder te verbeteren en daarmee bij te dragen aan meer verkeersveiligheid onder beginnende bestuurders.
Tijdens de pilot gaan rijinstructeurs en leerlingen ervaring opdoen met een nieuwe, gestructureerde aanpak van de rijopleiding voor het rijbewijs B. De resultaten moeten inzicht geven in de praktische uitvoerbaarheid van het leerplan en de mogelijke gevolgen voor de toekomst van het Nederlandse rijonderwijs.
‘De Reis naar je Rijbewijs’ is een onderzoeksproject waarin een nieuwe manier van opleiden wordt getest. Centraal staat het nationaal leerplan rijopleiding B, waarin de inhoud, leerdoelen en opbouw van de rijopleiding landelijk worden vastgelegd.
Volgens het ministerie moet deze aanpak leiden tot meer transparantie en structuur binnen het leerproces. Leerlingen doorlopen de opleiding in verschillende fasen, waarbij de nadruk niet alleen ligt op het behalen van het rijexamen, maar vooral op het ontwikkelen van veilig verkeersgedrag als zelfstandig bestuurder.
De pilot start in september 2026 en loopt door tot de zomer van 2027.
De ontwikkeling van het nationaal leerplan vindt zijn oorsprong in het rapport van Emile Roemer uit 2021. In dit rapport werd geconcludeerd dat de kwaliteit binnen de rijschoolbranche sterker en consistenter kan worden georganiseerd.
Een van de aanbevelingen was het ontwikkelen van een uniforme opleidingsstructuur. Deze aanbeveling werd vervolgens opgenomen in het programma ‘Van Rijles naar Rijonderwijs’, waarin overheid en brancheorganisaties samenwerken aan de verdere professionalisering van het rijonderwijs.
Het achterliggende doel is dat iedere leerling, ongeacht de gekozen rijschool, toegang krijgt tot een opleiding met duidelijke leerdoelen, een logische opbouw en een vergelijkbaar kwaliteitsniveau.
Tijdens het onderzoek gaan deelnemende instructeurs werken volgens de uitgangspunten van het nationaal leerplan. Daarbij worden dezelfde kerndoelen en leeruitkomsten gehanteerd, zodat inzicht ontstaat in de effecten van deze werkwijze op het leerproces en de verkeersveiligheid.
Aan de pilot nemen naar verwachting ongeveer 100 rijinstructeurs deel, verspreid over acht CBR-locaties. Daarnaast zullen circa 200 leerlingen deelnemen aan het onderzoek.
Een belangrijk uitgangspunt is dat het bestaande examenstelsel grotendeels intact blijft. Zowel het theorie-examen B als het praktijkexamen B worden tijdens de pilot op dezelfde wijze afgenomen als nu het geval is.
Wel wordt de tussentijdse toets aangepast. Deze wijziging maakt onderdeel uit van het onderzoek en moet helpen om beter aan te sluiten bij de leerdoelen van het nationaal leerplan.
De onderzoeksresultaten moeten uiteindelijk inzicht geven in de vraag hoe een landelijke invoering van het leerplan eruit zou kunnen zien.
Voor de deelnemende rijinstructeurs betekent de pilot dat zij gaan werken volgens een vooraf vastgestelde opleidingsstructuur. De inhoud van de opleiding, de leerdoelen en de fasering worden daarbij zoveel mogelijk gestandaardiseerd.
Dat kan verschillende voordelen bieden. Een duidelijk leerplan maakt het eenvoudiger om de voortgang van leerlingen te volgen en biedt meer transparantie richting leerlingen, ouders en toezichthouders.
Tegelijkertijd roept de ontwikkeling ook vragen op binnen de branche. Hoeveel ruimte blijft er voor individuele lesmethoden? Welke aanpassingen zijn nodig binnen bestaande lesprogramma’s? En welke rol krijgt de instructeur binnen een meer gestructureerde opleidingsaanpak?
Juist daarom wordt deze pilot uitgevoerd: om praktijkervaring op te doen voordat eventuele vervolgstappen worden genomen.
Voor leerlingen verandert tijdens de pilot vooral de manier waarop de opleiding wordt opgebouwd en gevolgd.
De opleiding krijgt een duidelijkere fasering, waarbij leerdoelen en verwachtingen vooraf inzichtelijk zijn. Hierdoor ontstaat meer overzicht in het leerproces en wordt duidelijk welke vaardigheden op welk moment centraal staan.
Het uiteindelijke doel blijft onveranderd: leerlingen voorbereiden op zelfstandig, veilig en verantwoord deelnemen aan het verkeer.
Omdat het theorie-examen en praktijkexamen ongewijzigd blijven, verandert er voor leerlingen niets aan de eisen die worden gesteld voor het behalen van het rijbewijs B.
Het programma ‘Van Rijles naar Rijonderwijs’ wordt uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
Daarbij wordt nauw samengewerkt met verschillende organisaties binnen de mobiliteits- en opleidingssector, waaronder de KRV Koepel Rijopleiding & Verkeerseducatie, BOVAG, ANWB, CBR en IBKI. Het onderzoek zelf wordt uitgevoerd door advies- en onderzoeksbureau Goudappel.
Deze samenwerking moet ervoor zorgen dat zowel beleidsmatige als praktische kennis wordt meegenomen in de verdere ontwikkeling van het rijonderwijs.
Hoewel de pilot nog moet starten, wordt duidelijk dat het nationaal leerplan een belangrijke bouwsteen vormt binnen de toekomstige ontwikkeling van het Nederlandse rijonderwijs.
De nadruk verschuift steeds meer van uitsluitend het behalen van een rijbewijs naar het ontwikkelen van duurzame verkeersvaardigheden. Daarmee sluit de aanpak aan bij bredere maatschappelijke doelstellingen rondom verkeersveiligheid en professionele opleidingstrajecten.
De uitkomsten van het onderzoek zullen richting geven aan eventuele vervolgstappen en kunnen van invloed zijn op de toekomstige inrichting van de rijopleiding in Nederland.
Met de start van de pilot ‘De Reis naar je Rijbewijs’ zet Nederland een nieuwe stap in de ontwikkeling van het rijonderwijs. Het onderzoek naar het nationaal leerplan rijopleiding B moet inzicht geven in de mogelijkheden van een meer gestructureerde en transparante opleiding voor toekomstige bestuurders.
Voorlopig blijven het theorie-examen en praktijkexamen ongewijzigd, terwijl de aangepaste tussentijdse toets ruimte biedt om nieuwe onderwijsprincipes te onderzoeken. De ervaringen van de circa 100 deelnemende instructeurs en 200 leerlingen zullen belangrijke input leveren voor de verdere ontwikkeling van het programma ‘Van Rijles naar Rijonderwijs’.
Of het nationaal leerplan uiteindelijk breed wordt ingevoerd, zal afhangen van de onderzoeksresultaten. Duidelijk is wel dat de pilot past binnen een bredere beweging richting verdere professionalisering van het rijonderwijs en het versterken van de verkeersveiligheid voor toekomstige generaties bestuurders.
